© Nander de Wijk
Bioloog Patrick van Veen stelt het sociaal oergedrag centraal, oftewel de apenstreken die we op de werkvloer vertonen.
Als bioloog leer je eerst te observeren, pas later komt de verwondering en pas heel erg veel later ga je erover nadenken wat je kunt met je observaties.
Bioloog Patrick van Veen stelt het sociaal oergedrag centraal, oftewel de apenstreken die we op de werkvloer vertonen. Rondom verschillende thema´s gaat hij in op de vraag waarom we bepaald gedrag vertonen of waarom problemen ontstaan. Hij gebruikt hierbij het gedrag van apen als voorbeeld. Zij hebben immers geen last van schaamte, rationele benaderingen, cultuur of verhullende kleding. Zij kunnen ons een perfect kader bieden waarbinnen we onze problemen aan een onderzoek kunnen onderwerpen.
Patrick van Veen rondde zijn studie biologie af aan de faculteit Biologie van de Universiteit Utrecht. Hij maakte daarna een overstap naar een andere sector: de verzekeringsbranche, waar hij werkzaam was in commerciële functies en als projectmanager. Het was in deze functies dat hij ontdekte dat er overeenkomsten zijn tussen een organisatie en een apenrots.
Gedrag is er altijd, we zijn er alleen meestal stekeblind voor.
In 2002 is hij verder gegaan als zelfstandig bioloog, trainer en onderzoeker en heeft hij zijn bedrijf Apemanagement opgericht. Vanuit die functie adviseert hij ondernemingen, geeft hij presentaties en trainingen. In de media is hij regelmatig te zien als gedragsdeskundige en werkt hij mee aan TV programmas als Married at first Sight en het populair wetenschappelijk programma Galileo.
Patrick van Veen vertaalt niet alleen bestaand onderzoek, vanuit Apemanagement doet hij ook zelf onderzoek naar de basale drijfveren van ons gedrag. Om antwoord te vinden op vragen als: “Is samenwerken een aangeboren instinct?” en “Wat zijn de basale voorwaarden voor een goede samenwerking?”, doen hij en zijn collegas gedragsonderzoek bij chimpansees en gorillas. Het onderzoek naar de drijfveren van pestgedrag heeft voor het onderwijs reeds concrete hulpmiddelen opgeleverd om dit gedrag effectiever te herkennen.
Basis voor zijn huidige werkzaamheden vormt onderzoek naar de overeenkomst tussen sociaal gedrag van apen en mensen in bedrijven. Zijn eerste boek “Help mijn baas is een aap!” is een biologische kijk op sociaal gedrag in organisaties. Daarna verschenen van zijn hand meerdere boeken waaronder “Oerinstincten van de Liefde”, bedoeld voor singles om te ontdekken hoe mensen de liefde van hun leven kunnen vinden en het boek “Verliefd op je klant”.
Patrick zijn motto is translating science to knowledge. Daarmee probeert hij biologische wetenschap toegankelijk te maken voor onder andere managers en ondernemers en maakt hij mensen bewust van ons biologisch oergedrag.
Feitje: Patrick van Veen is trustee en lid van het Executive Committee van het Jane Goodall Institute Global dat zich internationaal inzet voor bescherming en welzijn van chimpansees en hun natuurlijke leefgebieden.
Try out Anne Jan Toonstra met pakkend programma 'Murw'
Relaxt start Anne Jan Toonstra zijn programma, hij zet eerst een kopje thee op het podium van het knusse daktheater als was het zijn huiskamer. Hij verhaalt over het ’s nachts niet kunnen slapen dat veel gepieker oplevert. Het luchtbed in zijn ‘huiskamer’ kan dan worden gebruikt voor een nieuwe poging tot slapen. De angsten worden uitvergroot door Toonstra, maar blijven herkenbaar. Het verlies van zicht op de werkelijkheid ligt op de loer. Op humoristische wijze keert hij de dingen om, laat het publiek een ander gezichtsveld zien. Ook tegen herinneringen uit zijn jeugd wordt nu net even anders aangekeken. Het wordt duidelijk in welke leeftijdscategorie hij valt wanneer hij het heeft over de tvprogramma’s uit zijn kindertijd wanneer de Snorkels hilarisch voorbijkomen. Geboeid luistert het publek en lacht om de schaamte die Toonstra vertoont bij zijn bezoek aan een sauna. Soms lijkt Anne Jan zich nog niet helemaal zeker te voelen bij deze try-out, hij trekt steeds aan zijn ietwat korte t-shirt. Maar het past goed bij zijn teksten die gaan over het ongemakkelijke gevoel in diverse situaties, zoals het uitgaansleven, de aromajockeys, meisjes versieren en het gecondoleerd worden gevolgd door absurde associaties over de wimperkrultang. Af en toe pingelt hij even op de piano en gaat er dan toch even goed voor zitten om een stuk van Mozart te spelen. Het is een tryout programma, hopelijk stopt Anne Jan nog een paar liedjes met scherpe teksten in zijn voorstelling. Hiphop is niet aan Anne Jan besteed blijkt uit geciteerde fragmenten die bepaalt geen statements zijn. Het publiek krijgt uitleg over wat een “Hans Libergje” is maar moet wachten tot het eind van het programma voordat Anne Jan zelf gaat zingen. Alle verhaallijntjes komen dan bij elkaar met achterliggende filosofie. Knap gebracht is de ongemakkelijkheid om zo om te gaan met de dood, het verliezen van angst en het leren relativeren. Maar niet zodanig dat het onverschilligheid brengt waarbij cynisme onlosmakelijk mee verbonden lijkt. De vergelijkingen die AnneJan maakt zijn verrassend en geven goed het bijpassende gevoel weer. Heel knap vertelt Toonstra via luchtige verhalen zijn filosofische beschouwingen om te eindigen met een prachtig gevoelig lied met mooi pianospel waar het publiek ademloos naar luistert. “Dit is die nacht” eindigt met een verrassende zucht.
Het is geen zucht van verlichting, maar een zucht naar meer…….
"Patrick van Veen was een echte toevoeging op onze nieuwjaarsbijeenkomst. Naast de humor, zat er ook genoeg inhoud, herkenning en gaf het ook nieuwe inzichten."
"De bijeenkomst is goed verlopen, met veel interactie en goede eerste reacties. Patrick had bij de aankondiging direct al ieders aandacht, door te wijzen op ons eigen gedrag en hiermee de relatie te leggen naar het apengedrag. De voorbeelden weerspiegelen de actuele ontwikkelingen en zijn herkenbaar. Patrick wist dit heel mooi te verbinden en te verklaren waarom bepaalde problemen ontstaan en geeft daarmee ook inzicht en onderbouwing voor de kansen / richting van verbetering of aanpassing, waar wij op kunnen voortborduren. Het is een bijzonder perspectief, dat fascineerde en veel vragen opriep, waarvoor hij alle tijd nam. Ook leuk dat hij voorafgaand bij de lunch al aanwezig was en na afloop nog even bleef hangen bij het gezelschap!"
"Wij willen Patrick nogmaals hartelijk bedanken voor zijn komst en voor het inspirerende, pakkende verhaal dat hij met veel passie en expertise heeft gedeeld. De reacties vanuit de organisatie en de deelnemers zijn overweldig positief: men prijst zijn deskundige en enthousiaste manier van vertellen, evenals de duidelijke onderliggende boodschap, als spot on. In zijn presentatie wordt op een toegankelijke manier ingegaan op gedragsthema’s?– van chimpansee tot gorilla vergelijkingen – en dit gekoppeld aan zelfreflectie en leiderschap, wat bij het publiek veel inspiratie oplevert. De meningen over zijn adaptieve, uiterst kundige en flexibele aanpak zijn lovend, en wij waarderen hoe hij met zijn verhaal betekenis heeft gegeven aan ons evenement. Kortom: Patrick’s bijdrage heeft de sfeer, de leerwaarde en de impact van ons symposium naar een hoger niveau getild en wordt door iedereen als een groot succes ervaren."
"Zeer leuke lezing tijdens onze veiligheidsdag. De overeenkomsten met apen en directie was hilarisch."
"Namens de organisatie van de inspiratiebijeenkomst 'Data at First Sight' willen we jou hartelijk danken voor jouw bijdrage aan deze succesvolle dag van gisteren.
We hebben ontzettend veel complimenten mogen ontvangen over de gehele dag en zeker ook over jouw bijdrage! Er kwamen veel collega’s speciaal voor jou en iedereen die ik gesproken heb, was hartstikke enthousiast. Ze vonden het erg leuk én leerzaam.
We hopen ook dat jij, net als wij, een hele fijne dag hebt gehad!
Ons doel was om onze collega’s op een laagdrempelige en ludieke manier kennis te laten maken met data en dat doel is zeker behaald! Nogmaals hartelijk dank."
"Gisteren was de Podium Special met als gastspreker gedragsbioloog Patrick van Veen. Thema´s als verandering, samenwerken en gedrag kwamen uitgebreid aan bod. Het was niet alleen heel interessant en vermakelijk, maar zette ons ook aan het denken. Want wat kun je leren van het gedrag van apen als je dat betrekt op je eigen leven en werk? Met aansprekende voorbeelden ging Patrick in op de vraag waarom we bepaald gedrag vertonen of waarom problemen ontstaan. Hij gebruikte hierbij het gedrag van apen als voorbeeld. We gingen in op de vraag wat samenwerken en vertrouwen voor ons betekent. Waarom is het voor veel mensen zo moeilijk is om elkaar aan te spreken op gedrag? Daar hebben apen geen last van. In de apenwereld zijn de verhoudingen heel duidelijk. En als bepaald gedrag niet wordt getolereerd, dan wordt er gewoon op los gemept. Het was leuk en ook heel schattig om te zien hoe verschillende apensoorten reageren op gevaar, hoe ze zich met elkaar verzoenen en hoe ze communiceren. Zo liet Patrick ons op een nieuwe manier naar ons eigen gedrag en naar de te organisatie kijken. Het ging ook over veranderen. Hoe moeilijk dat vaak is. De meeste mensen vinden het fijn om te vertrouwen op routine, veranderen kost energie. Maar we zijn er wel toe in staat om te veranderen, zolang we onze eigen routines kunnen vasthouden. We zijn ook allemaal anders en leven in een wereld die heel erg in beweging is. Hoe gaan we daar mee om?"
"Vanuit onze conferentie hebben we alleen maar positieve reacties gehad over Patrick van Veen. Het contact met Speakers Academy en Patrick zelf was heel makkelijk en alles wat goed geregeld."
"Wij kijken met een positief gevoel terug op de bijeenkomst en de keynote van Patrick van Veen. Ook de workshoprondes in het tweede gedeelte van de bijeenkomst waren van meerwaarde. Mooi hoe Patrick vanuit de gedragsbiologie de koppeling naar het onderwijs weet te maken en de manieren schetst waarop leidinggevenden daar hun rol in kunnen nemen."
"Patrick is een fijne man om naar te luisteren. We hadden maar een uur maar wat ons betreft had hij nog wel 1,5 uur door kunnen gaan. Leuke maar ook confronterende inzichten in ons mensgedrag."